Công dụng của cây tía tô theo y học cổ truyền
Giảng viên khoa Y học cổ truyền Trường Đại học Lương Thế Vinh chia sẻ, tía tô có vị cay, tính ấm, không độc, tác động chủ yếu vào kinh phế, tâm và tỳ. Dược liệu này được xếp vào nhóm có tác dụng giải biểu, tán hàn, hỗ trợ điều trị cảm mạo do phong hàn. Hạt tía tô có công dụng hạ khí, cành tía tô giúp an thai, còn lá, cành và rễ có thể dùng thay thế cho nhau trong nhiều bài thuốc. Để giữ được dược tính tốt nhất, các bộ phận của cây (ngoại trừ rễ) nên được thu hái trước khi cây ra hoa. Sau khi thu hoạch có thể sấy hoặc phơi nhẹ để bảo quản và sử dụng dần.
Lợi ích của cây tía tô theo y học hiện đại
Nhiều nghiên cứu hiện đại đã chứng minh tía tô mang lại nhiều tác dụng tích cực cho sức khỏe con người.
Hỗ trợ cải thiện trí nhớ:
Trong tía tô có chứa acid omega-3 giúp chống viêm tế bào thần kinh, hỗ trợ hoạt động của não bộ. Nhờ đó, việc sử dụng tía tô thường xuyên có thể góp phần giảm nguy cơ suy giảm trí nhớ và một số bệnh lý liên quan đến sa sút trí tuệ.
Khả năng kháng virus:
Tinh dầu chiết xuất từ lá tía tô được đánh giá cao về khả năng kháng khuẩn, kháng virus. Một số nghiên cứu cho thấy dịch chiết từ tía tô có thể ức chế sự nhân lên của nhiều loại virus, hỗ trợ phòng ngừa và cải thiện các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
Giảm phản ứng dị ứng:
Chiết xuất từ lá tía tô có tác dụng làm giảm các phản ứng dị ứng của cơ thể. Một số hoạt chất trong tía tô giúp giảm viêm đường thở, hỗ trợ cải thiện triệu chứng hen suyễn và viêm mũi dị ứng.
Giúp thư giãn tinh thần:
Theo Đông Y Tinh dầu tía tô có mùi thơm dễ chịu, giúp giảm căng thẳng, thư giãn tinh thần và hỗ trợ cải thiện tâm trạng. Việc sử dụng tía tô trong chế độ ăn hoặc dưới dạng trà thảo mộc có thể giúp giảm stress hiệu quả.
Tốt cho tim mạch và huyết áp:
Tía tô có khả năng hỗ trợ giảm cholesterol trong máu, từ đó góp phần hạn chế nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch và huyết áp nếu được sử dụng thường xuyên và hợp lý.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa:
Loại rau gia vị này giúp làm giảm các triệu chứng đầy hơi, khó tiêu, táo bón và rối loạn tiêu hóa. Nhiều người gặp vấn đề về dạ dày nhận thấy tình trạng được cải thiện khi bổ sung tía tô vào bữa ăn hằng ngày.

Phòng ngừa ung thư:
Theo giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn chia sẻ rằng lá tía tô chứa nhiều chất chống oxy hóa như luteolin, triterpene và axit rosmarinic. Những hợp chất này có khả năng ức chế sự phát triển của các tế bào ung thư tiềm ẩn trong cơ thể.
Hỗ trợ kiểm soát bệnh tự miễn:
Tinh dầu hạt tía tô giàu acid alpha-linolenic (omega-3), giúp điều hòa phản ứng miễn dịch, hỗ trợ kiểm soát các bệnh tự miễn như hen suyễn, viêm khớp dạng thấp hoặc lupus ban đỏ.
Một số bài thuốc dân gian từ cây tía tô
Nhờ tính phổ biến và dễ sử dụng, tía tô được áp dụng trong nhiều bài thuốc dân gian đơn giản mà hiệu quả.
Bài thuốc hỗ trợ tiêu hóa:
Người bị đầy hơi, chướng bụng có thể giã nát lá tía tô tươi, hòa với chút nước và muối rồi uống. Trường hợp đau bụng do ngộ độc thực phẩm, có thể uống nước cốt lá tía tô tươi hoặc sắc lá khô với gừng để dùng hằng ngày.
Bài thuốc giải cảm:
Lá tía tô tươi nấu cháo ăn nóng giúp giải cảm, làm ấm cơ thể và giảm ho. Ngoài ra, có thể dùng lá tía tô nấu nước uống hoặc kết hợp với kinh giới, sả, hương nhu để xông giải cảm.
Bài thuốc trị các bệnh ngoài da:
Dùng lá và cành tía tô đun nước tắm giúp giảm mẩn ngứa, dị ứng ngoài da. Ngoài ra, giã nát lá tía tô đắp trực tiếp lên vùng da bị ngứa cũng mang lại hiệu quả tốt.
Tía tô không chỉ là loại rau gia vị quen thuộc trong gian bếp mà còn là vị thuốc quý trong y học dân gian. Việc sử dụng tía tô đúng cách và hợp lý sẽ giúp phát huy tối đa công dụng, góp phần chăm sóc và bảo vệ sức khỏe một cách tự nhiên.
Cập nhật hướng dẫn sử dụng thuốc bởi các Thầy Thuốc
